勅使河原宏

Hiroshi Teshigahara, 28 Ocak 1927'de Tokyo'nun Chiyoda semtinde dünyaya gelen ve 14 Nisan 2001'de hayatını kaybeden, Japon avangard sinemasının öncü isimlerinden biridir. Sanatla iç içe bir çevrede büyüyen yönetmenin babası Sofu Teshigahara, ikebana sanatının Sogetsu ekolünün kurucusu ve büyük ustasıydı. Teshigahara, 1950 yılında Tokyo Ulusal Güzel Sanatlar ve Müzik Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra belgesel film alanında çalışmaya başladı. İlk uzun metrajlı filmi olan ve 1962'de yayınlanan Pitfall (Tuzak), yazar Kōbō Abe ile müzisyen Tōru Takemitsu'nun iş birliğiyle hayat buldu. Bu yapım NHK Yeni Yönetmen ödülünü kazandı ve 1960'lar boyunca Teshigahara, Abe ve Takemitsu ile ortaklığını sürdürerek filmler üretmeye devam etti; aynı dönemde ikebana ve heykel alanlarındaki ilgisini de profesyonel düzeyde yürüttü. Yönetmenin kariyerindeki en önemli dönüm noktası, Abe ile hazırladığı Kumların Kadını (1964) oldu. Film 1965 yılında Akademi Ödülleri'ne aday gösterilirken, Cannes Film Festivali'nde Jüri Özel Ödülü'nün sahibi oldu. 1972'de ise Japonya'da Vietnam Savaşı sırasında Japon toplumunun kenarında yaşayan Amerikan asker kaçaklarını konu alan Summer Soldiers filmini, araştırmacı ve çevirmen John Nathan ile birlikte çekti. 1970'lerin ortalarından itibaren uzun metrajlı filmlere daha seyrek imza atan Teshigahara, enerjisini belgesellere, sergilere ve Sogetsu Okulu'na yöneltti; 1980 yılında okulun büyük ustası konumuna yükseldi. 1978'de ayrıca, Shintarō Katsu'nun canlandırdığı kör yakuza karakteriyle ünlü, uzun soluklu Shin Zatouichi dizisinin son iki bölümünü yönetti. Beş yıllık bir sinema arası veren Akira Kurosawa'nın bu dönemde televizyonu yoğun biçimde izlediği ve özellikle Shin Zatouichi'nin "Yolculuk Rüyaları" adlı final bölümünden etkilendiği bilinir. Bu bölümün etkisi, Kagemusha'da başrol için Katsu'nun ilk tercihi olmasında ve filmdeki genişletilmiş sanatsal rüya sahnelerinde kendini gösterdi. Teshigahara'nın ölümünün birinci yılında, 14 Nisan 2002'de, en tanınmış eserlerini içeren bir DVD kutu seti Japonya'da anısına piyasaya sürüldü.